تیتان ٬ قبل و بعد از کاسینی
سلام
یه متن توپ نجوم که نگین از نجوم نمیذارم
زمانی که کریستین هویگنس این قمر درخشان را در سال ۱۶۵۵ میلادی ٬ کشف کرد شاید در خواب هم نمی دید این دنیای جدید روزی مهمترین عضو منظومه شمسی پس از زمین شناخته شود! اما در سال های آغازین قرن بیستم بود که اهمیت این قمر برای همگان روشن شد.اختر شناسی به نام "کاموس سولا " در مقاله ای اعلام کرد علائمی روی تیتان می بیند که احتمالا" نشانه هایی از وجود ابرهای جوّی است.در سال ۱۳۲۳/۱۹۴۴ "جرارد کویی پر " پرتو های خورشیدی را که از سطح تیتان بازتاب شده بود٬ از منشور گذراند و با بررسی طیف آنها ٬نشان داد در جوّ تیتان متان وجود دارد.
ملاقات فضاپیمای ویجر و پایونیر با زحل و این قمر در دهه ۱۹۸۰ میلادی (دهه ۱۳۶۰) سیلی از اطلاعات ارزشمند را روانه زمین کرد.ابزارهای این دو فضا پیما وجود اتان ٬ پروپان٬استیلن و بسیاری دیگر از ترکیبات آلی را در جوّی سرشار از نیتروژن تاکید کرد.تیتان تنها قمر منظومه شمسی است که جّو غلیظ و بسیار فشرده ای دارد.این جوّ ده ها بار از جوّ زمین غلیظ تر است و مانع از دیدن سطح این قمر می شود.
در دهه ۹۰ ٬ ابزارهای پیشرفته ای ٬ مانند تلسکوپ فضایی هابل اطلاعات ما را از سطح این قمر اسرار آمیز افزایش دادند.رصدهای دقیق تلسکوپ فضایی هابل و برخی رصدخانه های غول پیکر زمین تغییراتی را در درخشندگی بخش های مختلف سطح این قمر نشان می داد.اما با ورود کاسینی به منظومه سیاره ای زحل آگاهی ما نسبت به این قمر بسیار افزایش یافت و فرود تاریخی کاوشگر هویگنس بر سطح تیتان تلاش صد ساله اخترشناسان را برای درک اسرار این قمر به سرانجام رساند.
رادارهای کاسینی نشان داد این قمر پوسته فعالی دارد.تعداد بسیار اندک گودال های برخوردی نشان از سطح جوان و پویای این قمر دارد که در نتیجه ی حرکت صفحه های پوسته ای (تکتونیک)٬فرسایش٬وزش باد و احتمالا" فعالیت های آتش فشانی پدید می آید.ابرهای زیادی در جو تیتان تشکیل نمی شود و چرخه ی طبیعی متان در این قمر وجود دارد٬یعنی مجموعه ای از دریاچه ها ٬تبخیر متان و تشکیل ابرها٬بارندگی ها و رودهای متان مایع .البته شواهد نشان می دهد بارش متان در این قمر نا منظم٬فصلی و سیل آساست.
کاوشگر هویگنس نیز در اولین داده های خود٬نشان داد سطح تیتان بسیار نا هموار است و انبوهی از راه آب ها و جوی ها در شکل های مختلف بر سطح این قمر دیده می شود که بر اثر عبور متان مایع تشکیل شده اند.هویگنس در جایی فرود آمد که از دانه های شن مانند فشرده تشکیل شده بود.شاید متانْ رُفت های باقیمانده از یک سیلاب یا تپه ای از شن های روان (مانند اَبرُفت های روی زمین).تصاویر هویگنس سنگ ریزه های یخی گردی را نیز در اطراف نشان داد.
طیف نگار هویگنس دو ایزوتوپ آرگون را در سطح تیتان شناسایی کرد که اهمیت بسیاری دارند. Ar ۴۰ نشان از فعال بودن هسته داخلی تیتان دارد که این برای یک قمر ٬با جرم کمتری نسبت به زمین ٬ بسیار عجیب است٬زیرا مواد رادیو اکتیو درون آن در تاریخ ۵/۴ میلیارد ساله ی منظومه شمسی باید مدت ها پیش واپاشیده و سبب سرد شدن درون قمر شده باشند.شاید لایه ای عایق مانند از یخ آب و متان پایین تر از سطح این قمر به دام افتاده باشد و از اتلاف حرارح داخل قمر جلوگیری می کند.این حرارت گهگاهی موجب فوران های یخ زده ای در سطح این قمر می شودکع کاسینی آنها را ثبت کرده است.در این فوران ها گدازه های یخی (پودر یخ و یخ شُل آب )از دهانه آتش فشانی خارج می شود و عوارض سطحی خاصی را پدید می آورند.
وجود ایزوتوپ Ar ۳۶ نیز بدان معناست که تیتان پس از زحل به وجود آمده است ٬در زمانی که دمای ابر اولیه ی منظومه شمسی تا ۴۰ کلوین ( ۲۳۳- درجه سانتی گراد) کاهش یافته بود.در حال حاضر ٬ دمای سطح تیتان ۹۴ کلوین است و شرایط مناسبی را برای تشکیل دریاچه های متانی فراهم کرده است. دی ماه گذشته ٬ رادارهای کاسینی تصاویر جدیدی از عوارض سطح تیتان ارسال کردند که شباهتی بی نظیری به دریاچه های زمینی داشت.بازتابندگی ضعیف در امواج رادیویی ٬ سطح هموار ٬ وجود راه آب و رودخانه در اطراف این دریاچه ها و بسیاری شواهد دیگر دانشمندان را قانع کرد که این عوارض دریاچه هایی از متان مایع بر سطح تیتان اند.
آنچه تا کنون منتشر شده است تمام اطلاعات ارسالی هویگنس و تیتان نیست و تحلیل بسیاری از این داده ها ادامه دارد.
از سوی دیگر ماموریت کاسینی دست کم تا تابستان ۱۳۸۷ ادامه خواهد سافت و تا آن زمان اسرار بیشتری از تیتان و منظومه سیاره ای زحل آشکار خواهد شد.در حال حاضر مسوولان ناسا در حال رایزنی برای تمدید ماموریت های فضایی کاسینی اند و شاید کاسینی نیز مانند مریخ نوردهای دوقلوی روح و فرصت باتوانند بسیار توانمندتر از آنچه پیش بینی می شد٬ظاهر شود
شناسنامه تیتان:
سال کشف:
۱۶۵۵ میلادی (کریستین هویگنس )
قطر:
۵۱۵۰ کیلومتر (دومین قمر بزرگ منظومه شمسی٬بزرگتر از سیاره عطارد)
فاصله میانگین از زحل :
۱.۲۲۱.۸۵۰ کیلو متر
دوره ی مداری :
۹۵۴/۱۵ روز
جرم:
23^10 × ۳۴/۱ کیلو گرم ( پر جرم ترین سیاره منظومه شمسی)
چگالی:
۸۸/۱ گرم بر سانتی متر مکعب
دوره ی حرکت وضعی:
۱۶ روز ٬ هم اندازه ی دوره ی مداری آن که سبب می شود همواره یک روی تیتان به سمت زحل باشد.
دمای سطحی:
۱۷۸- درجه سانتی گراد
ترکیبات جوی:
حدود ۹۰ درصد نیتروژن ٬ باقی متان ٬ آرگون و مقداری هیدروکربن های دیگر
فشار جوی در سطح:
۶/۱ اتمسفر (۶/۱ فشار جوی در سطح زمین)
یافته های مهم:
وجود دریاچه هایی از متان بر سطح٬وجود رود ها و جوی های فصلی و شاخه شاخه بر سطح که احتمالا" متان در آنها جریان می یابد٬ وجود جوّی شبیه زمین اما با غبار غلیظ متان ٬ وجود ابرهای متان و بارش فصلی احتمالی متان از این ابر ها ٬وجود هسته ای گرم و فعال و صفحه های لغزنده پوسته (تکتونیک) که سبب پیدایش چشمه های گرم میشود که از آنها متان و یخ گرم شده ی آب بیرون می ریزد (در اطراف این چشمه ها ممکن است مدتی دما و شرایط مناسب برای پیدایش حیات بسیار ابتدایی به وجود بیاید)
ملاقاتهای آینده ی کاسینی با تیتان:
(زیر ۱۰۰۰ کیلومتر) : ۲ و ۱۹ اکتبر ۲۰۰۷ ٬ ۲۰ دسامبر ۲۰۰۷ ٬ ۵ ژانویه ۲۰۰۸ ٬ ۲۳ فوریه ۲۰۰۸ و ۱۲ مه ۲۰۰۸
(همه این گذرها از فاصله حدود ۹۵۰ کیلومتری سطح تیتان انجام می شود ).
اینم چند تا عکس
کاسینی
فضا پیمای کاسینی
تیتان
تیتان با اشعه فرو سرخ
عکس قبل از نمای نزدیکتر
نمای زحل از روز تیتان
نظر فراموش نشه
شکوف۹
بای
+ نوشته شده توسط شکوفه(مدیر) در دوشنبه یکم مرداد 1386 و ساعت
23:54 |